อังคาร. ธ.ค. 10th, 2019

YouTube ต้นแบบแพลตฟอร์มดิจิทัลแบ่งปันรายได้จากการร่วมสร้างธุรกิจ

เคยสงสัยไม๊ว่า…ธุรกิจสตาร์ทอัฟเล็กๆ อย่าง YouTube ที่มีผู้ก่อตั้งเป็นเด็กหนุ่มโปรแกรมเมอร์จากซิลิกอนวัลเล่ย์ ถึงได้เติบโตอย่างรวดเร็ว มีผู้อัปโหลดคลิปวิดีโอความยาวรวม 500 ชั่วโมงในทุกนาที สร้างมูลค่าทางการตลาดได้มากกว่า 8 หมื่นล้านดอลล่าร์สหรัฐ มีผู้ชมกว่า 1900 ล้านคนทั่วโลก และเป็นสื่อยุคใหม่ที่ทำให้สื่อโทรท้ศน์กลายเป็นโบราณวัตถุ

การเติบโตของ YouTube ได้สร้างปรากฏการณ์ใหม่ให้กับวงการสื่อ ด้วยการอัปเกรดสถานะของผู้ชมทั่วไป ให้เป็นผู้สร้างสรรค์คอนเทนต์กับยูทูป และยังได้รับรายได้จากส่วนแบ่งค่าโฆษณาจากสปอนเซอร์ ที่จะปรากฏระหว่างการชมคลิปวิดีโอ จากแพลตฟอร์มดิจิทัลดังกล่าวทำให้โมเดลธุรกิจของยูทูปได้รับความสนใจจากกลุ่มนักสร้างคอนเทนต์ หรือที่ในปัจจุบันเรียกกันว่า YouTuber (ยู-ทูป-เบอร์) เข้ามาร่วมสร้าง YouTube Channel ให้เป็นเสมือนสถานีโทรทัศน์ของตัวเองโดยไม่ต้องเช่าเวลาออกอากาศ

ผู้ชมกว่า 1900 ล้านคน สร้างผลกระทบให้กับอุตสาหกรรมสื่อเก่าอย่างโทรทัศน์อย่างมาก ประกอบกับมียูทูปเบอร์เกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก สร้างสรรค์รายการที่ฉีกกฏเกณฑ์การทำรายการโทรทัศน์แบบเดิมๆ ที่ต้องลงทุนสูงกว่าจะได้ออกอากาศกันแต่ละครั้ง รายการบนช่องยูทูปเน้นไปที่การสำเสนอเนื้อหาที่แปลกใหม่ ด้วยขั้นตอนการผลิตที่เรียบง่าย เน้นความสดใหม่ของคอนเทนต์และสีสรรการนำเสนอที่โดนใจกลุ่มเป้าหมาย เมื่อการลงทุนด้านการผลิตและออกอากาศลดต่ำลงมาก จึงทำให้การสร้างสรรค์คอนเทนต์ทำได้มากขึ้น

จากการให้ใช้บริการอัปโหลดคลิปวิดีโอฟรี ทำให้จำนวนคลิปยูทูปเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และเมื่อยูทูปเปิดโอกาสให้ทุคนมีสิทธ์ที่จะสร้างช่องยูทูปของตัวเอง จึงเป็นจุดกำเนิดของ Youtuber หรือผู้ผลิตรายการบนยูทูป ทำให้การนำเสนอคลิปวิดีโอแต่ละตอนมีความต่อเนื่อง ไม่แตกต่างจากรายการโทรทัศน์ ทำให้ผู้ชมยูทูปเริ่มเปลี่ยนพฤติกรรมจากการชมโทรทัศน์มาเป็นชมรายการบนยูทูปแทน

กูเกิ้ลซึ่งเป็นบริษัทที่เข้าซื้อกิจการของยูทูปตั้งแต่ปี ค.ศ.2006 มองเห็นโอกาสที่เพิ่มโอกาสในการทำรายได้จากการปล่อยโฆษณา Google Adword เข้ามาในยูทูป ซึ่งได้รับความสนใจจากสปอนเซอร์เป็นอย่างมาก และเพื่อทำให้ช่องยูทูปมีความน่าสนใจมากขึ้นจึงสร้างโมเดลการแบ่งปันรายได้กับ YouTuber ที่อัปโหลดคลิปวิดีโอ หากโฆษณาที่อยู่ในคลิปถูกคลิกหรือชมเป็นเวลานานตามเงื่อนไข ยูทูปเบอร์ก็จะได้รับส่วนแบ่งรายได้เป็นค่าตอบแทน จึงทำให้ยูทูปเบอร์มีกำลังใจในการผลิตคลิปวิดีโอกันมากขึ้น บางคนให้เป็นแหล่งรายได้หลักกันเลยก็มี

ความสมประโยชน์กันทั้งสองฝ่ายทำให้ยูทูปมีคลิปวิดีโอใหม่ๆ เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ผู้ชมก็ชื่นชอบที่มีความหลากหลายของคอนเทนต์ สปอนเซอร์ก็ชอบเพราะการลงโฆษณากับยูทูปใช้งบประมาณที่คุ้มค่ากว่าโทรทัศน์หลายเท่า ยูทูปเบอร์ที่สร้างรายการคุณภาพมีสมาชิกติดตามเยอะๆ ก็จะมีรายได้จากโฆษณาที่แบ่งจากยูทูป และสปอนเซอร์ส่วนตัว ที่จ้างให้รีวิวสินค้าหรือบริการ เมื่อยูทูปกลายเป็นแหล่งสรางรายได้ใหม่ของสังคมในยุคดิจิทัล กลุ่มผู้ผลิตสื่อก็หันเข้ามาแจงเกิดบนยูทูปกันมากขึ้น ไม่ต้องเช่าเวลาสถานีโทรทัศน์ให้เป็นต้นทุนค้ำคอตั้งแต่ยังไม่มีสปอนเซอร์ ยูทูปเริ่มได้เลยผลิตรายการและเผยแพร่ทันทีโดยไม่มีค่าใช้จ่ายในการเช่าเวลาสถานีฯ หากรายการดีมีคนไลค์หรือติดตามเยอะๆ สปอนเซอร์ก็จะเข้า

สรุปการเติบโตของ YouTube เกิดขึ้นจากการแบ่งรายได้ และการเปิดโอกาสให้ทุกคนมีสิทธิ์ที่จะสร้างคอนเทนต์และอัปโหลดเผยแพร่ขึ้นออนไลน์ได้ฟรีๆ แล้วค่อยไปพิสูจน์คุณภาพของรายการว่าจะเป็นที่โดนใจผู้ชมมากแค่ไหน โมเดลดิจิทัลแบบนี้ได้รับความนิยมต่อมาจนถึงปัจจุบัน มีแอปพลิเคชันจำนวนมากใช้โมเดลร่วมสร้างธุรกิจแบบนี้จนประสบความสำเร็จ

ที่ปรึกษา อาจารย์วิทยากร นักจัดรายการวิทยุ และนักเขียน ที่มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการพัฒนาธุรกิจและสังคม อาทิเช่น อีคอมเมิรซ์ การตลาดดิจิทัล สื่อยุคใหม่ และการพัฒนาชุมชนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล

เรื่องที่เกี่ยวข้อง  YouTube Premium จ่ายรายเดือน ไม่มีโฆษณา ไม่ต้องเปิดจอค้างไว้