จันทร์. ธ.ค. 9th, 2019

อีคอมเมิรซ์ไทยบูม สินค้าจีนเต็มเมือง

วันนี้เราคงต้องยอมรับแล้วว่าอีคอมเมิรซ์ไทยได้รับความนิยมอย่างมาก ไม่ว่าจะอยู่ห่างไกลแค่ไหนก็นิยมสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ แต่สิ่งที่น่าเป็นห่วงก็คือสินค้าที่ขายอยู่บนแพลทฟอร์มอีคอมเมิรซ์ยอดนิยมเป็นสินค้าที่มาจากประเทศจีน และไม่ใช่การนำเข้ามาจัดจำหน่ายแต่เป็นการขายออนไลน์โดยตรงจากประเทศจีนและส่งพัสดุข้ามประเทศถึงมือลูกค้าไทยกันเลย แล้วแบบนี้เรายังควรภูมิใจกับการเติบโตของอีคอมเมิรซ์ไทยกันอีกหรือไม่

สงครามการค้าออนไลน์ที่ทำลายกำแพงการค้าระหว่างประเทศ ทำให้ชวนคิดว่าวันนี้คนไทยกำลังเสียดุลการค้ากับประเทศจีนมากชึ้น เป็นเพราะคุณภาพสินค้าจีนดีกว่าสินค้าไทย หรือเพราะคนไทยมีต้นทุนการผลิตที่สูงกว่ามากจึงทำให้สินค้ามีราคาแพงกว่า ผู้ผลิตสินค้าไทยวันนี้อาจจะต่อสู้กับสงครามราคาไม่ไหวและหันไปนำเข้าสินค้าจากจีนมาขายแทน แต่นั่นก็ไม่ใช่วิธีแก้ปัญหาที่ยั่งยืน

การที่ต้นทุนการผลิตที่สูงกว่าสินค้าชนิดเดียวกันจากประเทศจีน ในยุคที่ตลาดออนไลน์เฟื่องฟูขนาดนี้ ทำให้ผู้ประกอบการไทยต้องเผชิญหน้ากับคู่แข่งที่มีต้นทุนต่ำกว่า ดังนั้นทางรอดของผู้ประกอบการไทยจึงมี 2 ทาง ได้แก่ การพัฒนาสินค้าให้มีความแตกต่างและหากลุ่มลูกค้าเป้าหมายใหม่ หรือ พัฒนาสินค้าให้สามารถส่งออกไปยังต่างประเทศเพื่อเพิ่มจำนวนการผลิตให้มากขึ้นทำให้ต้นทุนต่ำลง และใช้ช่องทางออนไลน์หาลูกค้ากลุ่มใหม่

อีคอมเมิรซ์แพลทฟอร์มอย่าง Lazada เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ทำให้สินค้าจากต่างประเทศเข้ามาแข่งขันกับธุรกิจในประเทศได้อย่างง่ายดาย นึกย้อนไปตอนที่ Jack Ma มาเยือน คนไทยตื่นเต้นกันใหญ่ ภาครัฐต้อนรับเป็นอย่างดี วันนี้เราเสียดุลการค้ากับจีนผ่านช่องทางตลาดออนไลน์ ในขณะที่โรงงานผู้ผลิตเริ่มทะยอยปิดกิจการกันไปเรื่อยๆ ยังไม่นับรวมทัวร์จีนที่เข้ามากินเที่ยวในประเทศไทยโดยมีธุรกิจของคนจีนมาตั้งรับอยู่แล้ว เม็ดเงินไม่กระเด็นถึงคนไทย เพราะวันนี้ธุรกิจท่องเที่ยวทัวร์จีนในประเทศไทยมีครบ ตั้งแต่ โรงแรมที่พัก ร้านอาหาร ร้านนวด สถานบันเทิง ร้านขายของฝาก สินค้าขายนักท่องเที่ยว รถนำเที่ยว คอนโดมีเนี่ยมและหมู่บ้านจัดสรร …น่าเป็นห่วง

สินค้าจีนที่ขายผ่านตลาดออนไลน์มีราคาถูกซึ่งถูกจริตคนไทยเป็นอย่างมาก เมื่อเจอของถูกก็จะซื้อ โดยไม่สนใจว่าสินค้าราคาถูกเหล่านี้ส่งข้ามประเทศจำนวนไม่กี่ชิ้นก็ไม่ต้องเสียภาษีนำเข้าแต่อย่างไร ผมเองก็ไม่รู้ว่าเป็นอย่างนี้ได้อย่างไร ถ้าใครเคยสั่งซื้อสินค้าจาก Amazon หรือ E-Bay ต้องมีประสบการณ์เสียภาษีนำเข้าตอนที่รับของ เอาไว้มีโอกาสได้ถามผู้รู้ก็จะเอาคำตอบมาฝาก

คนจีนผลิตสินค้าแทบจะทุกประเภทที่มีราคาถูกกว่า ถ้าเราไม่รีบหาความแตกต่างให้เจอ และทำให้คนจีนหันมาซื้อสินค้าจากเรามากขึ้น คนจีนผูดภาษาอังกฤษก็ไม่ได้ ภาษาไทยก็ไม่ได้ แต่วันนี้ขายสินค้าให้คนไทยเยอะมาก ในขณะที่เราส่งเสริมให้เด็กๆพูดภาษาจีน เข้าโรงเรียนจีน ชื่นชมคนจีน ฝากช่วยคิดหาคำตอบกัน

น่าเสียดาย…อีคอมเมิรซ์เปิดโอกาสให้เกิดความเสมอภาคทางการค้า ทำลายกำแพงเศรษฐกิจ แพลทฟอร์มอีคเมิรซ์ของประเทศไทยก็ไม่มี มาตรการดูแลตลาดออนไลน์ระหว่างประเทศก็อ่อนแอ ผมเคยชื่นชม Jack Ma ตั้งแต่วันแรกที่เขาเริ่มตั้งธุรกิจ Alibaba ผ่านมา 20 ปี เขาพาธุรกิจไปไกลมาก แต่ประเทศไทยในเรื่องอีคอมเมิรซ์มีแต่จะอ่อนแอลง ความชื่นชมเปลี่ยนเป็นความกังวล เราเองที่ไม่พัฒนาไปตามโลกที่เปลี่ยนแปลง หน่วยงานรัฐเองก็ทำไม่เป็นแต่ก็จะทำ ภาคเอกชนคนไทยที่ให้บริการอีคอมเมิรซ์ ก็มีแต่จะปิดตัวหรือขายกิจการไปให้ต่างชาติกันหมด

ที่ปรึกษา อาจารย์วิทยากร นักจัดรายการวิทยุ และนักเขียน ที่มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการพัฒนาธุรกิจและสังคม อาทิเช่น อีคอมเมิรซ์ การตลาดดิจิทัล สื่อยุคใหม่ และการพัฒนาชุมชนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล